P.V: Thưa đồng chí, từ ngày 1/7/2026, Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự và Thông tư số 116/2026/TT-Bộ Công an của Bộ Công an chính thức có hiệu lực. Xin đồng chí cho biết những điểm mới nổi bật trong lĩnh vực cư trú mà người dân cần đặc biệt lưu ý?
Đại tá Nguyễn Văn Hùng: Có thể khẳng định, những quy định mới của Luật Cư trú và Thông tư số 116/2026/TT-Bộ Công an đều hướng tới mục tiêu cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về cư trú.
Có 5 điểm mới nổi bật của Luật Cư trú mà người dân cần quan tâm.
Thứ nhất, sửa đổi quy định về cư trú và cơ quan đăng ký cư trú để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Thứ hai, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đăng ký cư trú đối với trẻ em dưới 6 tuổi, đồng thời đơn giản hóa điều kiện và hồ sơ đăng ký cư trú.
Thứ ba, đẩy mạnh việc tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu dùng chung, hạn chế tối đa việc người dân phải kê khai hoặc bổ sung giấy tờ nhiều lần.
Thứ tư, bổ sung quy định về trách nhiệm thông báo lưu trú trên các phương tiện có người lưu trú qua đêm.
Thứ năm, sửa đổi các trường hợp xóa đăng ký thường trú, tạm trú để bảo đảm thống nhất với quy định của pháp luật về quốc tịch.
Bên cạnh đó, Thông tư số 116/2026/TT-Bộ Công an cũng có nhiều điểm mới quan trọng như: Thống nhất hình thức tiếp nhận hồ sơ; không yêu cầu người dân xuất trình lại giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc trên VNe ID; đa dạng hóa hình thức trả kết quả giải quyết thủ tục; mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân; đồng thời quy định cụ thể hơn về việc đăng ký, quản lý cư trú và xác nhận thông tin cư trú…
P.V: Một trong những nội dung được người dân đặc biệt quan tâm là quy định mới về thông báo lưu trú khi có người đến ở qua đêm. Đồng chí có thể làm rõ quy định này?
Đại tá Nguyễn Văn Hùng: Đây là quy định đang nhận được nhiều sự quan tâm của người dân. Theo quy định mới, khi có người đến lưu trú qua đêm tại nơi ở mà không phải nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú của họ thì phải thực hiện thông báo lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.
Đối tượng thực hiện không chỉ là các cơ sở lưu trú, cơ sở khám chữa bệnh như trước đây mà còn bao gồm hộ gia đình, chủ sở hữu hoặc người quản lý phương tiện nếu có người lưu trú qua đêm trên phương tiện đó.
Trong trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình không có mặt thì chính người đến lưu trú có trách nhiệm thực hiện việc thông báo.
Người dân cần lưu ý thời hạn thông báo: Trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú; nếu đến sau 23 giờ thì phải thông báo trước 08 giờ sáng ngày hôm sau. Thời gian lưu trú theo hình thức này không quá 30 ngày.
Điều quan trọng là việc thông báo hiện nay rất thuận tiện. Người dân có thể thực hiện qua điện thoại, hộp thư điện tử, Cổng Dịch vụ công quốc gia, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú mà không cần trực tiếp đến cơ quan Công an. Việc thông báo không làm phát sinh thủ tục phức tạp hay bất kỳ khoản lệ phí nào, mà nhằm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin về nơi ở thực tế của công dân, phục vụ hiệu quả công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự và triển khai các chính sách an sinh xã hội.
P.V: Thưa đồng chí, nhiều người dân cũng băn khoăn nếu không thực hiện thông báo lưu trú theo quy định thì có bị xử phạt hay không và mức xử phạt được quy định như thế nào?
Đại tá Nguyễn Văn Hùng: Theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, trường hợp không thực hiện đúng quy định của pháp luật về thông báo lưu trú sẽ bị xử lý vi phạm hành chính.
Cụ thể, cá nhân không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Đối với cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở lưu trú khác, trường hợp không thực hiện thông báo lưu trú đối với từ 1 đến 3 người lưu trú thì bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 4 triệu đồng. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 2 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
P.V: Để các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, Công an tỉnh Nghệ An đã triển khai những giải pháp gì và đồng chí có khuyến nghị gì đối với người dân trong quá trình thực hiện các quy định mới về cư trú?
Đại tá Nguyễn Văn Hùng: Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội đã tham mưu Giám đốc Công an tỉnh chỉ đạo Công an các xã, phường tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định mới; tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ trực tiếp giải quyết thủ tục cư trú; rà soát, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm việc khai thác dữ liệu dân cư, tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện nhanh chóng, chính xác, đúng quy định. Đồng thời, lực lượng Công an cơ sở tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng VNeID và các dịch vụ công trực tuyến, kịp thời tiếp nhận, giải quyết các phản ánh, kiến nghị.
Để các quy định mới được thực hiện hiệu quả, người dân cần chủ động tìm hiểu các quy định mới của Luật Cư trú và Thông tư số 116/2026/TT-Bộ Công an; thường xuyên sử dụng VNeID để thực hiện các thủ tục hành chính, thông báo lưu trú đúng thời gian quy định khi có phát sinh. Khi gặp khó khăn hoặc cần được hướng dẫn, người dân có thể liên hệ Công an cấp xã hoặc Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Nghệ An để được hỗ trợ kịp thời.
P.V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
