Chỉ số BPI ( (Business Performance Index) được xây dựng nhằm trả lời câu hỏi: Khu vực kinh tế tư nhân thực sự phát triển đến đâu và đóng góp như thế nào cho tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị xác định “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững”?
Trong bảng xếp hạng lần đầu tiên được công bố, Nghệ An đạt 4,75 điểm, đứng thứ 7/34 tỉnh, thành phố. Đi sâu vào cấu trúc điểm số được hình thành từ điểm trung bình của 2 chiều cạnh, có thể thấy nhiều tín hiệu đáng chú ý.
Ở chiều cạnh “Sự phát triển của khu vực tư nhân”, Nghệ An đạt 3,89 điểm. Trong khi đó, ở chiều cạnh “Đổi mới sáng tạo”, tỉnh đạt 5,61 điểm, thuộc nhóm cao nhất cả nước.
Khoảng cách khá lớn giữa hai chiều cạnh phản ánh thực tế rằng khu vực doanh nghiệp tư nhân của Nghệ An chưa thực sự nổi bật về quy mô và tiềm lực kinh tế, nhưng lại cho thấy khả năng đổi mới và thích ứng tương đối tốt.
Tỷ lệ doanh nghiệp đang hoạt động ở Nghệ An hiện tương đương 3,2 doanh nghiệp trên 1.000 dân, mức khá khiêm tốn so với nhiều trung tâm kinh tế của cả nước.
Phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh thuộc nhóm nhỏ và siêu nhỏ. Năng lực tích lũy vốn còn hạn chế, khả năng mở rộng thị trường chưa cao, sức chống chịu trước các biến động kinh tế còn yếu. Tỷ lệ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu chưa nhiều.
Nhiều doanh nghiệp vẫn hoạt động trong các lĩnh vực thương mại và dịch vụ truyền thống với giá trị gia tăng chưa cao. Những yếu tố này phần nào lý giải vì sao điểm số ở chiều cạnh phát triển khu vực tư nhân chưa tương xứng với vị trí trong nhóm dẫn đầu.
Tuy nhiên, kết quả nổi bật ở chiều cạnh đổi mới sáng tạo lại cho thấy một xu hướng phát triển tích cực. Năng lực thích ứng công nghệ, khả năng đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh và mức độ tham gia vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao đang được cải thiện rõ rệt.
Kết quả nổi bật về đổi mới sáng tạo cho thấy khu vực doanh nghiệp tư nhân Nghệ An đang chuyển dịch theo hướng hiện đại và năng động hơn. Xu hướng này diễn ra song hành với làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghệ cao trên địa bàn tỉnh.
Những năm gần đây, Khu kinh tế Đông Nam liên tục thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử, linh kiện công nghệ, vật liệu mới, công nghiệp hỗ trợ và logistics, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.
Tác động của các dự án quy mô lớn không dừng lại ở việc gia tăng giá trị sản xuất hay nguồn thu ngân sách. Quan trọng hơn, chúng tạo ra môi trường để doanh nghiệp địa phương tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực quản trị và từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn. Khi những liên kết sản xuất được hình thành và mở rộng, cơ hội nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giá trị gia tăng của doanh nghiệp địa phương cũng gia tăng theo.
Một nền kinh tế có thể đạt tốc độ tăng trưởng cao trong một giai đoạn nhờ vốn đầu tư hoặc khai thác lợi thế sẵn có. Tuy nhiên, khả năng duy trì tăng trưởng bền vững phụ thuộc vào năng suất lao động, trình độ công nghệ và năng lực đổi mới của doanh nghiệp.
Chính vì vậy, kết quả mà BPI ghi nhận ở chiều cạnh đổi mới sáng tạo mang nhiều ý nghĩa đối với triển vọng phát triển của Nghệ An trong những năm tới.
Kết quả BPI mang lại thêm cơ sở thực tiễn để hoạch định chính sách phát triển doanh nghiệp. Nếu duy trì được đà cải cách, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI và nâng cao năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp địa phương, Nghệ An hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng vào sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp tư nhân đủ sức vươn ra thị trường quốc gia và quốc tế, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
