Khí thế trên các đại công trường
Công trường Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 2 tại xã Tân Châu ở thời điểm áp Tết Nguyên đán cũng như những ngày đầu Xuân mới đều duy trì không khí khẩn trương và nhộn nhịp với trung bình hơn 300 công nhân/ngày, chưa kể các kỹ sư và cán bộ điều hành.
Công việc hoàn thiện mặt đường và các công trình phụ của hệ thống điện, nước, xử lý môi trường được ưu tiên thực hiện. Ông Đặng Khắc Báo - Phó trưởng Phòng Xây dựng và Phát triển VSIP Nghệ An cho biết, song song với những nỗ lực tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, đội ngũ kỹ sư và công nhân tại các công trường hạ tầng như Khu công nghiệp VSIP 2 đang duy trì khí thế thi công khẩn trương. Hiện tại, có khoảng hơn 10 nhà thầu đang tập trung thi công đồng bộ các hạng mục. Công nhân, máy móc làm việc cả ngày lẫn đêm để đảm bảo tiến độ đúng cam kết trong hợp đồng.
Dự án VSIP Nghệ An 2 có tổng diện tích 500 ha. Hiện có 5 doanh nghiệp thứ cấp thuê gần 82 ha đất xây dựng nhà máy, trong đó, có doanh nghiệp dự kiến sẽ vận hành vào tháng 11/2026. Mặc dù tiến độ chung có phần chậm lại do một số yếu tố khách quan, dự án vẫn đang bám sát lộ trình chuẩn bị các điều kiện cần thiết để khởi công vào dịp 30/4 tới.
Tại các địa điểm chuẩn bị cho Dự án Đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy dự kiến sẽ khởi công vào ngày 30/4, Sở Xây dựng đã hoàn tất bàn giao mốc trên toàn tuyến cho các xã từ ngày 15/1, đồng thời, hướng dẫn chi tiết việc lập quy hoạch và thực hiện các hạng mục dự án.
Dự kiến sẽ có 11 khu tái định cư được triển khai cho 142 hộ dân. Hiện tại, các địa phương đang tiến hành khái toán kinh phí bồi thường, tổ chức họp dân để thông qua vị trí, trong đó, 3 xã Hưng Nguyên, Hoa Quân và Xuân Lâm đã phê duyệt xong địa điểm; chốt giá đất san lấp; khảo sát các mỏ đá chất lượng cao để phục vụ cho công tác rải thảm công trình.
Nhiều dự án lớn cũng đang khẩn trương bứt tốc, như Dự án Cảng nước sâu Cửa Lò đã khởi công từ tháng 12/2025 và đang tiếp tục tháo gỡ vướng mắc mặt bằng. Dự án Cảng Hàng không Quốc tế Vinh đang triển khai hạng mục kéo dài đường cất, hạ cánh. Dự án mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh - Nam Đàn đã bàn giao mặt bằng đạt 89,7%...
Quyết liệt gỡ khó
Tinh thần khẩn trương này cũng thể hiện rõ tại Dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập. Đảng ủy phường Tân Mai đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng riêng cho dự án. Lãnh đạo địa phương đã tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp với người dân bị ảnh hưởng tại các khối Đồng Thanh, Đồng Minh, Tân Minh. Sau đối thoại, người dân cơ bản đã thống nhất với chủ trương thực hiện dự án.
Theo ông Nguyễn Đăng Tài - Phó phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tân Mai, khó khăn lớn nhất là hồ sơ địa chính qua các thời kỳ không đồng bộ, thiếu thống nhất.
Việc xác định nguồn gốc đất, ranh giới và thời điểm sử dụng đất thường xuyên gặp tình trạng "nhập nhằng", dễ dẫn đến kiện cáo hoặc sai phạm về tài chính nếu không được xác định chính xác. Bên cạnh đó, một số khó khăn liên quan đến đất xử lý các khu vực nghĩa trang lâu đời nằm trong vùng dự án cũng là một thách thức về mặt quy hoạch và tâm linh.
Bà Dương Thị Huệ - Trưởng ban Công tác Mặt trận khối Tân Minh cho biết, quá trình thực hiện công tác tuyên truyền GPMB Dự án LNG Quỳnh Lập, phường đã thành lập tổ công tác, tổ chức nhiều cuộc đối thoại, gặp gỡ người dân để tuyên truyền. Trong đó, chú trọng công khai, minh bạch những nội dung cơ bản liên quan đến dự án như mục tiêu, kế hoạch thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Đồng thời cũng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, tạo “kênh” để người dân hiểu, đồng hành với cấp ủy, chính quyền trong triển khai chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Đến nay, đa số các hộ dân ở khối Tân Minh đều được bày tỏ ý kiến trao đổi và đồng thuận bàn giao mặt bằng.
Ông Lê Duy Ngoạn – Phó Giám đốc doanh nghiệp trồng rừng Lê Duy Nguyên, phường Tân Mai cho biết, dự kiến công ty sẽ bàn giao hơn 30 ha rừng trồng phục vụ dự án này. Dù ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh song vì lợi ích quốc gia, phục vụ sự phát triển của tỉnh, địa phương, công ty sẵn sàng chia sẻ, thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật.
Tỉnh đã thành lập các ban chỉ đạo, tổ giúp việc chuyên trách cho từng dự án trọng điểm. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải "ngồi lại với nhau" để giải quyết vướng mắc với tinh thần phương pháp linh hoạt, thời gian nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Ông Phạm Huy Hoàn – Trưởng phòng GPMB, Ban QLDA, CTGT Sở Xây dựng cho biết, để đáp ứng tiến độ các công trình, dự án trọng điểm, các cơ quan chức năng đã hoàn tất việc cắm cọc tiêu mốc giới và bàn giao địa bàn cho các xã để triển khai các bước tiếp theo. Chính quyền cũng đang đẩy mạnh việc kiểm đếm hiện trạng sử dụng đất và các công trình nằm trong phạm vi quy hoạch. Bên cạnh đó, các đơn vị liên quan tích cực thực hiện tuyên truyền, vận động người dân phối hợp trong quá trình trích đo bồi thường. Sau khi xác định được vị trí, các đơn vị đang tiến hành công tác kiểm kê, kiểm đếm tại thực địa. Mục tiêu cuối cùng là huy động tối đa nguồn lực để đảm bảo tiến độ bàn giao quỹ đất sạch cho dự án. Hiện tại, 6 trong 7 xã có quy hoạch khu tái định cư đã hoàn thành việc lựa chọn địa điểm cụ thể.
Để đôn đốc việc triển khai 12 dự án trọng điểm của tỉnh, mới đây Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh đã họp trực tiếp kết hợp trực tuyến để đánh giá tiến độ các dự án. Tại cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận ghi nhận nỗ lực của các đơn vị, đồng thời thẳng thắn chỉ rõ những "điểm nghẽn" như vướng mắc giải phóng mặt bằng, chậm giải ngân hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và thủ tục đầu tư kéo dài do trách nhiệm và sự phối hợp giữa các bên chưa cao.
Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cấp, ngành phải nhận thức rõ tầm quan trọng của các dự án, phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, bám sát Chỉ thị 08 để chủ động lập quy hoạch, xây dựng hạ tầng tái định cư; Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết về đơn giá bồi thường tài sản, cây trồng, vật nuôi nhằm đẩy nhanh công tác đền bù.
Tại cuộc họp nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải cũng yêu cầu các sở, ngành đảm bảo cung ứng đủ vật liệu xây dựng, bãi đổ thải và khẩn trương giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ các dự án.
“
Trên địa bàn Nghệ An hiện đang triển khai 12 công trình, dự án trọng điểm gồm: Dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập; Cảng nước sâu Cửa Lò; Nâng cấp Cảng Hàng không Quốc tế Vinh; Đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy; Trung tâm Hành chính mới của tỉnh; Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 2 (còn gọi là KCN Thọ Lộc; Hồ chứa nước Bản Mồng (giai đoạn 1); Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam; Tuyến đường ven biển Nghi Sơn - Cửa Lò; Bệnh viện Ung bướu Nghệ An (giai đoạn 2); Dự án xây dựng các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại 10 xã biên giới; Đường giao thông nối Vinh - Cửa Lò (giai đoạn 2).
