Người dân quê Bác háo hức đón chờ Lễ hội Làng Sen

Ngày hội trên quê hương Bác

Sáng tháng 5, sân trước nhà văn hóa xã Kim Liên rộn rã tiếng cười nói. Dưới cái nắng đầu hạ, hàng trăm phụ nữ trong tà áo dài thướt tha say sưa tập luyện cho màn đồng diễn “Áo dài Sen” sẽ diễn ra trong khuôn khổ lễ hội năm nay. Đây là hoạt động lần đầu tiên được tổ chức nhưng đã nhanh chóng tạo nên sức hút đặc biệt đối với người dân địa phương.

Chị Nguyễn Thị Tâm - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Kim Liên cho biết, hội đã huy động hơn 150 hội viên ở 44 chi hội cùng đội ngũ giáo viên các trường THPT trên địa bàn tham gia cho lễ diễu hành. Điều khiến nhiều người háo hức không chỉ là được tham gia lễ hội lớn của quê hương mà còn bởi ý tưởng nghệ thuật đặc biệt của màn trình diễn.

Ba màu áo dài được lựa chọn là xanh, hồng sen và vàng, tượng trưng cho những cánh sen đang bung nở trên quê hương Kim Liên. Từ kiểu dáng, họa tiết cho đến cách phối đội hình đều được tính toán để tạo nên bức tranh mềm mại như một đầm sen giữa tháng Năm.

Theo chị Tâm, ngay sau khi nhận được kịch bản chương trình, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã lên kế hoạch lựa chọn trang phục, xây dựng đội hình và tìm những gương mặt phù hợp từ các chi hội. Dù mỗi chi hội tham gia không quá đông nhưng tinh thần hưởng ứng lại rất lớn. Với người dân nơi đây, được góp mặt trong một hoạt động của Lễ hội Làng Sen là niềm tự hào của cả gia đình, dòng họ và xóm làng. “Mấy ngày nay cứ mỗi buổi tập bà con lại kéo nhau ra xem rất đông. Người đứng cổ vũ, người bình chọn xem chị nào đẹp nhất, múa uyển chuyển nhất. Không khí vui lắm, râm ran cả vùng quê”, chị Tâm chia sẻ.

“

Không chỉ có “Áo dài Sen”, một trong những hoạt động đang được người dân và du khách mong đợi nhất là phiên “Chợ quê” sẽ diễn ra ngay tại Kim Liên. Đây được xem là điểm nhấn mới mang đậm màu sắc văn hóa dân gian trong lễ hội năm nay. Phiên chợ quy tụ 43 gian hàng đến từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Những sản vật từ Ninh Bình, Hà Nội, Quảng Bình, Quảng Ngãi và nhiều vùng quê khác sẽ cùng hội tụ về quê Bác trong mùa sen nở. Đó có thể là những chiếc bánh quê mộc mạc, những thanh kẹo vừng thơm lừng hay những chai nước mắm được chưng cất qua nhiều tháng cho vị đậm đà khó quên. Mỗi gian hàng mang theo hương vị riêng của từng vùng miền nhưng đều cùng chung một tấm lòng hướng về quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.

 

Riêng người dân Kim Liên cũng đã chuẩn bị từ nhiều tháng nay cho phiên chợ đặc biệt ấy. Những hạt gạo tháng Năm được lựa chọn kỹ lưỡng để cho ra những mẻ bánh đúc thơm mùi lúa mới. Những gói bột sắn trắng tinh được phơi đi phơi lại nhiều lần cho thật thơm. Những chum tương vàng sánh được ủ cẩn thận để giữ trọn hương vị truyền thống. Những mẻ lá sen, nhụy sen được phơi phóng cẩn thận để cho ra đời những mẻ trà ngon nhất, tinh tế nhất.

Các sản phẩm từ sen đang được kỳ vọng sẽ tạo sức hút lớn đối với du khách. Hơn 100 sản phẩm chế biến từ sen sẽ xuất hiện tại chợ quê, từ trà sen, hạt sen sấy, tinh dầu sen cho đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Sen không chỉ là loài hoa biểu tượng của quê hương Bác mà còn là linh hồn của lễ hội tháng Năm trên đất Kim Liên.

Trong khi phụ nữ và nông dân tất bật chuẩn bị cho các hoạt động văn hóa cộng đồng thì tuổi trẻ Kim Liên lại đang miệt mài tập luyện cho lễ diễu hành ảnh Bác - một nghi thức đã trở thành nét đẹp thiêng liêng của Lễ hội Làng Sen suốt nhiều năm qua. Hơn 150 học sinh Trường THPT Kim Liên được tuyển chọn sẽ tham gia rước ảnh Bác từ Nhà tưởng niệm ra sân vận động Làng Sen. Mỗi em sẽ cầm trên tay một bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh ở những giai đoạn khác nhau của cuộc đời Người. Bí thư Đoàn xã Kim Liên, Lê Thị Thanh Tâm cho biết, dù năm nào lễ hội cũng có nghi thức diễu hành ảnh Bác nhưng cảm xúc của đoàn viên thanh niên vẫn luôn nguyên vẹn. Các em được lựa chọn đều là những đoàn viên ưu tú. “Cầm trên tay ảnh Bác, bước đi giữa đoàn người đông đảo là niềm vinh dự rất lớn đối với mỗi bạn trẻ. Đó không chỉ là một nghi thức mà còn là niềm tự hào của tuổi trẻ quê hương Người”, chị Tâm chia sẻ.

Sau dấu ấn của Lễ hội Làng Sen cấp quốc gia năm 2025, lễ hội năm 2026 được tổ chức quy mô cấp tỉnh nhưng kéo dài từ ngày 18 đến ngày 30/5 với nhiều hoạt động mới mẻ, giàu trải nghiệm. Không còn đơn thuần là những nghi thức tưởng niệm hay các chương trình biểu diễn nghệ thuật quen thuộc, lễ hội năm nay đang được định hình như một không gian văn hóa sống động, nơi người dân trực tiếp trở thành chủ thể của ngày hội và cùng nhau kể câu chuyện về quê hương Bác bằng tất cả niềm tự hào.

Để lễ hội tạo dấu ấn khó quên

Không khí háo hức của người dân Kim Liên những ngày này cũng cho thấy một hướng đi mới của Lễ hội Làng Sen. Nếu trước đây phần lớn hoạt động tập trung vào các nghi thức tưởng niệm thì nay lễ hội đang được mở rộng theo hướng trải nghiệm văn hóa, du lịch và tương tác cộng đồng. Năm nay, bên cạnh các nghi lễ dâng hoa, dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Khu Di tích Kim Liên và đền Chung Sơn, lễ khai mạc còn có màn bắn pháo hoa tầm cao kéo dài 15 phút, tạo điểm nhấn cho đêm hội tháng Năm trên quê Bác.

Một trong những chương trình được chờ đợi nhất là tour du lịch đêm “Thắp sáng Làng Sen”, trong đó nổi bật là chương trình thực cảnh “Mô Tê show – Chuyện Làng Sen”. Ban đầu chương trình dự kiến sẽ diễn ra vào đêm 19/05, nhưng sau đó vì nhiều yếu tố khách quan chương trình sẽ dời lịch tổ chức. Đây là sản phẩm được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn xã hội hóa và đang được Khu Di tích Kim Liên phối hợp với đơn vị thực hiện gấp rút hoàn thiện. Theo bà Quách Thị Cường - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, “Mô Tê show” là chương trình biểu diễn dân ca ví, giặm có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với mỗi suất diễn huy động tới hàng trăm diễn viên. Điểm đặc biệt của chương trình không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở cách kết nối giữa nghệ thuật chuyên nghiệp với đời sống dân gian. Đạo diễn chương trình là người đến từ đoàn nghệ thuật Hà Nội nhưng phần lớn diễn viên tham gia lại là người dân Nam Đàn và các hạt nhân văn nghệ ở các câu lạc bộ dân ca trên địa bàn tỉnh.

Điều đó đồng nghĩa với việc ê-kíp phải tạo nên sự hòa quyện giữa những kỹ thuật sân khấu hiện đại với chất mộc mạc của người dân xứ Nghệ. Từ lời ăn tiếng nói, nhịp điệu ví, giặm cho đến không gian trình diễn đều phải giữ được hơi thở đời sống.

Bà Quách Thị Cường cho biết, ngay từ khi xây dựng ý tưởng chương trình, ban tổ chức đã xác định rõ tinh thần xuyên suốt là tạo cảm giác gần gũi nhất với người xem. “Ánh sáng phải vừa đủ để tôn lên mái nhà, hàng cau, hồ sen; âm nhạc dìu dặt để gợi nhớ ví, giặm và những ca khúc về Bác; câu chuyện kể phải khéo léo mà giản dị để du khách hiểu thêm về tuổi thơ của Người, về gia đình, quê hương và truyền thống nghĩa tình xứ Nghệ”, bà Cường chia sẻ.

Theo bà Quách Thị Cường, Lễ hội Làng Sen năm 2026 mang ý nghĩa như một bước chuyển tiếp quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu văn hóa Làng Sen. Sau kỳ lễ hội cấp quốc gia năm 2025, năm nay có thể không phải là một “đại lễ” quy mô lớn nhưng lại là giai đoạn quan trọng để định hình hướng phát triển bền vững cho khu di tích. Từ một điểm đến hành hương truyền thống, Kim Liên đang được định hướng trở thành không gian trải nghiệm văn hóa, lịch sử, tâm linh đặc sắc; nơi du khách không chỉ đến để dâng hương tưởng niệm mà còn để cảm nhận đời sống văn hóa xứ Nghệ bằng nhiều hình thức phong phú hơn.

Điều đáng quý nhất trong hành trình ấy chính là sự đồng lòng của người dân quê Bác khi họ được sống trong lễ hội, được là chủ thể của lễ hội. Lễ hội Làng Sen vì thế không chỉ là chuỗi hoạt động văn hóa thường niên mà còn là nơi hội tụ tình cảm của nhân dân hướng về Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Trong hương sen tháng Năm, giữa những con đường quê rợp bóng tre và tiếng ví, giặm ngân vang, niềm yêu kính dành cho Bác vẫn đang được người dân Kim Liên gìn giữ bằng những điều bình dị, chân thành nhất.

Thanh Nga/baonghean.vn