(hoinhabaonghean.vn) - Tỉnh Nghệ An đang triển khai chủ trương sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ. Trao đổi với Tạp chí Người làm báo Nghệ An, đồng chí Nguyễn Đình Hùng - Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh nhấn mạnh: “Tinh gọn bộ máy là phương tiện, nâng cao hiệu quả hoạt động mới là mục tiêu, lấy hội viên và những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của tỉnh làm thước đo”.
Phóng viên: Thưa đồng chí, hiện nay Nghệ An đang trong quá trình triển khai sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ. Đồng chí có thể cho biết chủ trương này của tỉnh như thế nào?
Đồng chí Nguyễn Đình Hùng: Trước hết, cần nhìn nhận rằng các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chính trị, có vai trò tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, hội viên theo từng lĩnh vực, nghề nghiệp, nhóm xã hội; đồng thời tham gia thực hiện nhiều nhiệm vụ chính trị, xã hội, nhân đạo, an sinh và phát triển cộng đồng.
Trước yêu cầu đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị cùng với thực tiễn hoạt động cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục rà soát lại mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của các hội. Đề án số 13-ĐA/TU ngày 19/5/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ rõ một số hạn chế, như việc kiện toàn tổ chức ở một số hội còn chậm, chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, nội dung và phương thức hoạt động có nơi còn hình thức, chậm đổi mới, chưa thật sự sát nhu cầu hội viên và nhiệm vụ chính trị của địa phương. Vì vậy, sắp xếp lần này không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối, mà mục tiêu sâu xa là tổ chức lại để các hội hoạt động thực chất hơn, rõ chức năng hơn, phát huy tốt hơn vai trò của từng đơn vị trong đời sống xã hội. Chủ trương sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng tại Nghệ An đúng định hướng Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và phát huy vai trò của các hội quần chúng trong giai đoạn phát triển mới.
Ở cấp cơ sở, thời điểm trước ngày 1/7/2025, hệ thống các tổ chức hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở cấp xã có mạng lưới rộng khắp với 3.966 đầu mối ở khối, xóm, thôn, bản. Trong đó, Hội Người cao tuổi, Hội Chữ thập đỏ và Hội Khuyến học có tổ chức tại 100% đơn vị hành chính cấp xã (412/412 đơn vị). Nhiều tổ chức hội khác như Liên minh Hợp tác xã, Hội Cựu Thanh niên xung phong, Hội Nạn nhân chất độc da cam/Dioxin cùng các hội đặc thù đã góp phần tập hợp hội viên, chăm lo an sinh và thực hiện nhiệm vụ chính trị tại cơ sở.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức hội chưa đồng bộ. Hiện còn 121 xã, phường chưa hoàn thành việc kiện toàn, hợp nhất, thành lập các hội theo quy định. Tại 9 xã không thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, các hội vẫn hoạt động nhưng một số nơi chưa kiện toàn nhân sự.
Ở cấp tỉnh, Nghệ An hiện có 18 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, với 726.317 hội viên, 12.485 chi hội. Đội ngũ làm việc tại các hội gồm 79 người trong chỉ tiêu biên chế và nhiều cán bộ hưu trí, hợp đồng. Phương án sắp xếp được xác định theo hướng tinh gọn đầu mối nhưng không làm giảm hiệu quả hoạt động. Dự kiến sáp nhập Hội Châm cứu vào Hội Đông y, Hội Làm vườn vào Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật; đồng thời bổ sung Hội Cựu Công an nhân dân và Đoàn Luật sư vào danh sách hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.
Quán triệt sâu sắc nguyên tắc của Chỉ thị số 11-CT/TW là không tổ chức hội theo hệ thống từ Trung ương đến cơ sở khi không cần thiết, việc thành lập, duy trì tổ chức và hoạt động của hội phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, nhu cầu chính đáng của quần chúng, phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có khả năng tự chủ về tài chính. Sau sáp nhập, cấp tỉnh có 18 hội. Ở cấp xã, không nhất thiết tổ chức đầy đủ các hội như cấp tỉnh mà căn cứ nhu cầu thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ. Những hội quy mô nhỏ, ít hội viên có thể chuyển sang mô hình hội liên xã, chi hội liên xã hoặc câu lạc bộ phù hợp. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm đầu mối, mà phải nâng cao chất lượng, phương thức và hiệu quả hoạt động, để các hội thực sự phát huy vai trò tập hợp nhân dân, chăm lo an sinh xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Phóng viên: Cùng với sắp xếp các hội quần chúng là đồng thời chuyển giao các hội về Ủy ban MTTQ tỉnh quản lý. Điều này đặt ra những thuận lợi, khó khăn gì, thưa đồng chí?
Đồng chí Nguyễn Đình Hùng: Tôi cho rằng thuận lợi lớn nhất là chúng ta có một chủ trương rất rõ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Việc sắp xếp các hội được đặt trong tổng thể yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động và phù hợp với sự vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Đây cũng là cơ sở để khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa MTTQ với các tổ chức hội.
Một thuận lợi khác là, MTTQ có chức năng tập hợp, đoàn kết, đại diện và phát huy sức mạnh của các tầng lớp nhân dân. Khi các hội được đặt trong một chỉnh thể thống nhất dưới sự quản lý của MTTQ, nếu tổ chức tốt, chúng ta sẽ có điều kiện kết nối tốt hơn nguồn lực của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nhà báo, luật gia, người cao tuổi, người khuyết tật, người mù, cựu thanh niên xung phong, những người làm công tác nhân đạo, khuyến học, đông y... với các cuộc vận động, phong trào thi đua và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Sự chuyển giao này hoàn toàn đúng với yêu cầu của Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị, giao trách nhiệm trực tiếp cho Mặt trận Tổ quốc chủ trì, phát huy vai trò nòng cốt chính trị trong việc đoàn kết, tập hợp, phối hợp, định hướng hoạt động của các hội quần chúng; đồng thời củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng tổ chức đảng và phát huy vai trò nòng cốt của đảng viên trong các hội.
Tuy nhiên, trong sắp xếp, tinh gọn, bên cạnh những thuận lợi, cũng đặt ra một số khó khăn. Bởi vì, mỗi hội có tôn chỉ, mục đích, đối tượng hội viên, đặc thù nghề nghiệp và phương thức hoạt động khác nhau, nếu chỉ nhìn việc sắp xếp dưới góc độ cơ học, đưa tất cả về một đầu mối rồi áp dụng một cách quản lý giống nhau thì rất dễ làm mất đi tính đặc thù, sức sống và thế mạnh riêng của từng tổ chức hội.
Thực tế, hệ thống hội ở cơ sở với nhiều đầu mối, trong đó Hội Người cao tuổi, Hội Chữ thập đỏ và Hội Khuyến học từng có tổ chức ở 100% đơn vị hành chính cấp xã. Vì vậy, việc tổ chức lại trong điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là bài toán về bộ máy, mà còn là bài toán về tâm tư hội viên, nhân sự, phương thức sinh hoạt, nguồn lực và khả năng duy trì hoạt động thực chất ở cơ sở. Thách thức lớn đặt ra là làm thế nào để khắc phục triệt để tình trạng hành chính hóa, sự thụ động và phụ thuộc vào ngân sách của các hội quần chúng.
Theo tinh thần Chỉ thị số 11-CT/TW, chúng tôi phải hướng dẫn, hỗ trợ các hội nâng cao năng lực tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội hợp pháp. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra trong sắp xếp là phải giải quyết hài hòa hai yêu cầu: tinh gọn nhưng không làm giảm sức mạnh; giảm đầu mối nhưng không giảm khả năng tập hợp nhân dân; tổ chức lại nhưng không làm gián đoạn hoạt động và quyền lợi chính đáng của hội viên. Đó chính là thước đo quan trọng về tính hiệu quả của quá trình sắp xếp. Song song với đó, việc sắp xếp hợp nhất còn phát sinh những nút thắt lớn cần sớm giải quyết dứt điểm như: tinh gọn bộ máy bên trong hội cấp tỉnh không quá 2 bộ phận giúp việc; chuyển giao và quản lý hiệu quả khối tài sản công, trụ sở độc lập của các đơn vị khi sáp nhập để bảo đảm tiết kiệm, tránh lãng phí.
Phóng viên: Có thể nói, sắp xếp tổ chức mới chỉ là bước đầu. Điều dư luận và hội viên quan tâm là sau sắp xếp, các hội sẽ hoạt động như thế nào để không rơi vào tình trạng “gọn bộ máy nhưng chưa mạnh về hoạt động”. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh có giải pháp gì để giải quyết vấn đề này?
Đồng chí Nguyễn Đình Hùng: Đây là vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm. Tôi cho rằng, thành công của việc sắp xếp không thể đo bằng việc giảm được bao nhiêu đầu mối, mà phải đo bằng hiệu quả hoạt động sau sắp xếp. Bởi vậy, Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh cũng đã xác định rõ một số trọng tâm sau:
Thứ nhất, phải phân định thật rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của từng hội. MTTQ không làm thay các hội mà đóng vai trò định hướng, phối hợp, tạo điều kiện, kết nối và phát huy; còn mỗi hội phải phát huy đúng thế mạnh chuyên môn, nghề nghiệp và đối tượng hội viên của mình.
Thứ hai, từng tổ chức hội phải đổi mới mạnh nội dung và phương thức hoạt động, lấy nhu cầu chính đáng của hội viên và yêu cầu phát triển của địa phương làm trung tâm. Mỗi tổ chức hội cần trả lời rõ ba câu hỏi: Hội viên cần gì? Xã hội cần gì? Hội có thể đóng góp gì cho địa phương? Ví dụ, đội ngũ trí thức phải được phát huy trong tư vấn, phản biện, đóng góp sáng kiến; văn nghệ sĩ phải đóng góp vào xây dựng đời sống văn hóa; luật gia, luật sư tham gia phổ biến, tư vấn pháp luật; Hội Chữ thập đỏ phát huy vai trò nhân đạo, cứu trợ; Hội Người cao tuổi phát huy nguồn lực và kinh nghiệm của người cao tuổi; các hội đặc thù phải thực sự chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của hội viên. Riêng Hội Nhà báo, cần tiếp tục đổi mới hoạt động theo hướng nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng nghiệp vụ và năng lực chuyển đổi số; đồng thời phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết hội viên, góp phần xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin, truyền thông và định hướng dư luận, đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương. Đồng thời, từng phong trào của các hội phải được tổ chức thực chất, kiên quyết loại bỏ bệnh hình thức, hành chính hóa, 'hội họp dày, báo cáo đẹp nhưng kết quả mỏng'. Hoạt động của hội quần chúng phải lấy hội viên, Nhân dân và lợi ích quốc gia - dân tộc làm trung tâm; lấy hiệu quả đóng góp cho xã hội và mức độ hài lòng của hội viên và Nhân dân làm thước đo kết quả hoạt động theo đúng yêu cầu tại Chỉ thị số 11-CT/TW.
Thứ ba, phải chuyển mạnh sang quản trị hội trên nền tảng số. Đây là yêu cầu không thể thiếu. MTTQ tỉnh đang xác định việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đoàn viên, hội viên, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành là một nhiệm vụ quan trọng sau sắp xếp. Khi có dữ liệu đầy đủ, chúng ta mới biết hội viên của mình là ai, ở đâu, nhu cầu gì, khả năng đóng góp thế nào; từ đó mới chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu và nhu cầu thực tiễn. Để triển khai nghiêm túc Chỉ thị số 11-CT/TW, chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng và vận hành hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động của các hội gắn với tôn chỉ, mục đích, nhiệm vụ được giao, chất lượng phục vụ hội viên, khả năng huy động nguồn lực và sản phẩm đầu ra thực tế.
Thứ tư, phải xây dựng đội ngũ cán bộ hội có năng lực và tâm huyết. Bộ máy có tinh gọn mà cán bộ không đổi mới tư duy thì hiệu quả vẫn không cao. Vì vậy, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công tác hội, kỹ năng vận động quần chúng, chuyển đổi số; đồng thời thu hút những chuyên gia, trí thức, người có uy tín và kinh nghiệm thực tiễn tham gia hoạt động hội. Chúng tôi quán triệt sâu sắc yêu cầu của Chỉ thị của Bộ Chính trị về xây dựng đội ngũ cán bộ hội có bản lĩnh, phẩm chất đạo đức, năng lực vận động quần chúng, trình độ chuyên môn, kỹ năng quản trị hiện đại, năng lực số và tinh thần phục vụ; đồng thời xây dựng cơ chế thu hút, trọng dụng người có uy tín, tâm huyết, chuyên gia, trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân và lực lượng lao động trẻ vào công tác hội. Ngoài ra, cán bộ hội cũng phải thực hiện nghiêm phương châm '3 gần' (Gần dân - Gần cơ sở - Gần không gian số), '5 phải' (Phải lắng nghe - Phải đối thoại - Phải làm mẫu - Phải chịu trách nhiệm - Phải báo cáo kết quả) và '4 không' (Không hình thức - Không né tránh - Không đùn đẩy - Không làm sai chức năng).
Thứ năm, phải tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá bằng kết quả cụ thể với những con số đo, đếm được. Như hội đã tập hợp được hội viên như thế nào; giải quyết được vấn đề gì của hội viên; huy động được nguồn lực xã hội ra sao; đóng góp gì cho phát triển kinh tế - xã hội; tham gia giám sát, phản biện xã hội thế nào; có mô hình nào hiệu quả và có thể nhân rộng.
Đặc biệt, để hoạt động sau sắp xếp đi vào thực chất, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh tập trung tham mưu triển khai hai đột phá về tài chính và tài sản công: Về tài chính, chuyển từ hỗ trợ chi thường xuyên theo biên chế sang cơ chế Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ, mua sản phẩm, dịch vụ công. Nguồn lực được tập trung cho 6 lĩnh vực: khoa học, kỹ thuật; văn học, nghệ thuật; báo chí; pháp luật; y học cổ truyền; kiến trúc, quy hoạch. MTTQ tỉnh chủ trì tập hợp, thẩm định nhiệm vụ và dự toán, bảo đảm kinh phí hỗ trợ gắn với nhiệm vụ cụ thể, sản phẩm và hiệu quả thực chất. Về tài sản, trụ sở, thực hiện quản lý, sắp xếp và sử dụng thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế; bố trí nơi làm việc, cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ theo hướng dùng chung, tiết kiệm, hiệu quả. Qua đó, tối ưu hóa công sản, tiết kiệm ngân sách, giảm chi phí hành chính và nâng cao hiệu quả hoạt động, phù hợp.
Phóng viên: Như vậy, có thể hiểu mục tiêu cuối cùng của việc sắp xếp không phải là “sáp nhập để quản lý” mà là “sắp xếp để phát triển”. Đồng chí có thể nhấn mạnh hơn quan điểm này?
Đồng chí Nguyễn Đình Hùng: Đúng vậy! Tôi cho rằng đây là điểm cần nhận thức thật sâu. Tinh gọn bộ máy là phương tiện, nâng cao hiệu quả hoạt động mới là mục tiêu. Nếu chỉ dừng ở việc giảm đầu mối, giảm biên chế, sáp nhập cơ học thì chúng ta mới hoàn thành một phần công việc. Giá trị lớn hơn của quá trình này là tạo ra một “không gian mới” để các hội phát huy tốt hơn vai trò xã hội của mình. MTTQ không phải là nơi “gom” các hội về để quản lý theo kiểu hành chính, mà phải là ngôi nhà chung để kết nối, điều phối và phát huy sức mạnh của các tổ chức hội. Vì thế, sau sắp xếp, điều quan trọng nhất là phải tạo được một phương thức hoạt động mới: MTTQ định hướng chung; các hội chủ động, sáng tạo; hội viên là trung tâm; hiệu quả phục vụ nhân dân là thước đo. Hội quần chúng là lực lượng quan trọng trong tập hợp, vận động Nhân dân, kết nối, huy động nguồn lực, tạo động lực trong các giai tầng xã hội. Do đó, mục tiêu sắp xếp là để khơi thông, kết nối và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội hợp pháp phục vụ phát triển quê hương Nghệ An giàu mạnh.
Đối với cấp xã cũng vậy. Chúng ta không cào bằng, không nhất thiết xã nào cũng phải có đầy đủ các hội như cấp tỉnh. Những hội có phạm vi hoạt động rộng, gắn với an sinh xã hội và phong trào đại đoàn kết được ưu tiên; những hội quy mô nhỏ, ít hội viên hoặc có tính đặc thù có thể chuyển sang mô hình liên xã, chi hội liên xã hoặc câu lạc bộ, nhưng phải bảo đảm môi trường sinh hoạt và quyền lợi chính đáng của hội viên. Đồng thời, kiên quyết chống tình trạng 'hình nón ngược' (phình to ở cấp tỉnh nhưng mỏng yếu ở cấp cơ sở) bằng việc mở rộng đáy kim tự tháp, thiết kế mạng lưới đại diện và tham gia đa tầng, đa kênh cho công nhân, nông dân thế hệ mới, thanh niên trên nền tảng số, phụ nữ, người yếu thế, đồng bào tôn giáo, dân tộc để các nhóm đối tượng này có tiếng nói và đóng góp trong Mặt trận.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, sau sắp xếp, không được để hội viên cảm nhận rằng mình “mất hội”; ngược lại, phải để hội viên thấy rằng tổ chức hội của mình được tổ chức khoa học hơn, hoạt động thiết thực hơn và tiếng nói của mình được lắng nghe, phát huy tốt hơn.
PV: Xin cảm ơn đồng chí!
Theo tinh thần Chỉ thị số 11-CT/TW, chúng tôi phải hướng dẫn, hỗ trợ các hội nâng cao năng lực tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội hợp pháp. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra trong sắp xếp là phải giải quyết hài hòa hai yêu cầu: tinh gọn nhưng không làm giảm sức mạnh; giảm đầu mối nhưng không giảm khả năng tập hợp nhân dân; tổ chức lại nhưng không làm gián đoạn hoạt động và quyền lợi chính đáng của hội viên. Đó chính là thước đo quan trọng về tính hiệu quả của quá trình sắp xếp. Song song với đó, việc sắp xếp hợp nhất còn phát sinh những nút thắt lớn cần sớm giải quyết dứt điểm như: tinh gọn bộ máy bên trong hội cấp tỉnh không quá 2 bộ phận giúp việc; chuyển giao và quản lý hiệu quả khối tài sản công, trụ sở độc lập của các đơn vị khi sáp nhập để bảo đảm tiết kiệm, tránh lãng phí.
Phóng viên: Có thể nói, sắp xếp tổ chức mới chỉ là bước đầu. Điều dư luận và hội viên quan tâm là sau sắp xếp, các hội sẽ hoạt động như thế nào để không rơi vào tình trạng “gọn bộ máy nhưng chưa mạnh về hoạt động”. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh có giải pháp gì để giải quyết vấn đề này?
Đồng chí Nguyễn Đình Hùng: Đây là vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm. Tôi cho rằng, thành công của việc sắp xếp không thể đo bằng việc giảm được bao nhiêu đầu mối, mà phải đo bằng hiệu quả hoạt động sau sắp xếp. Bởi vậy, Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh cũng đã xác định rõ một số trọng tâm sau:
Thứ nhất, phải phân định thật rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của từng hội. MTTQ không làm thay các hội mà đóng vai trò định hướng, phối hợp, tạo điều kiện, kết nối và phát huy; còn mỗi hội phải phát huy đúng thế mạnh chuyên môn, nghề nghiệp và đối tượng hội viên của mình.
Thứ hai, từng tổ chức hội phải đổi mới mạnh nội dung và phương thức hoạt động, lấy nhu cầu chính đáng của hội viên và yêu cầu phát triển của địa phương làm trung tâm. Mỗi tổ chức hội cần trả lời rõ ba câu hỏi: Hội viên cần gì? Xã hội cần gì? Hội có thể đóng góp gì cho địa phương? Ví dụ, đội ngũ trí thức phải được phát huy trong tư vấn, phản biện, đóng góp sáng kiến; văn nghệ sĩ phải đóng góp vào xây dựng đời sống văn hóa; luật gia, luật sư tham gia phổ biến, tư vấn pháp luật; Hội Chữ thập đỏ phát huy vai trò nhân đạo, cứu trợ; Hội Người cao tuổi phát huy nguồn lực và kinh nghiệm của người cao tuổi; các hội đặc thù phải thực sự chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của hội viên. Riêng Hội Nhà báo, cần tiếp tục đổi mới hoạt động theo hướng nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng nghiệp vụ và năng lực chuyển đổi số; đồng thời phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết hội viên, góp phần xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin, truyền thông và định hướng dư luận, đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương. Đồng thời, từng phong trào của các hội phải được tổ chức thực chất, kiên quyết loại bỏ bệnh hình thức, hành chính hóa, 'hội họp dày, báo cáo đẹp nhưng kết quả mỏng'. Hoạt động của hội quần chúng phải lấy hội viên, Nhân dân và lợi ích quốc gia - dân tộc làm trung tâm; lấy hiệu quả đóng góp cho xã hội và mức độ hài lòng của hội viên và Nhân dân làm thước đo kết quả hoạt động theo đúng yêu cầu tại Chỉ thị số 11-CT/TW.
Thứ ba, phải chuyển mạnh sang quản trị hội trên nền tảng số. Đây là yêu cầu không thể thiếu. MTTQ tỉnh đang xác định việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đoàn viên, hội viên, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành là một nhiệm vụ quan trọng sau sắp xếp. Khi có dữ liệu đầy đủ, chúng ta mới biết hội viên của mình là ai, ở đâu, nhu cầu gì, khả năng đóng góp thế nào; từ đó mới chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu và nhu cầu thực tiễn. Để triển khai nghiêm túc Chỉ thị số 11-CT/TW, chúng tôi đang nghiên cứu xây dựng và vận hành hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động của các hội gắn với tôn chỉ, mục đích, nhiệm vụ được giao, chất lượng phục vụ hội viên, khả năng huy động nguồn lực và sản phẩm đầu ra thực tế.
Trao học bổng cho học sinh nghèo tại Giải bóng đá Cup Hội nhà báo năm 2024
Thứ tư, phải xây dựng đội ngũ cán bộ hội có năng lực và tâm huyết. Bộ máy có tinh gọn mà cán bộ không đổi mới tư duy thì hiệu quả vẫn không cao. Vì vậy, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công tác hội, kỹ năng vận động quần chúng, chuyển đổi số; đồng thời thu hút những chuyên gia, trí thức, người có uy tín và kinh nghiệm thực tiễn tham gia hoạt động hội. Chúng tôi quán triệt sâu sắc yêu cầu của Chỉ thị của Bộ Chính trị về xây dựng đội ngũ cán bộ hội có bản lĩnh, phẩm chất đạo đức, năng lực vận động quần chúng, trình độ chuyên môn, kỹ năng quản trị hiện đại, năng lực số và tinh thần phục vụ; đồng thời xây dựng cơ chế thu hút, trọng dụng người có uy tín, tâm huyết, chuyên gia, trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân và lực lượng lao động trẻ vào công tác hội. Ngoài ra, cán bộ hội cũng phải thực hiện nghiêm phương châm '3 gần' (Gần dân - Gần cơ sở - Gần không gian số), '5 phải' (Phải lắng nghe - Phải đối thoại - Phải làm mẫu - Phải chịu trách nhiệm - Phải báo cáo kết quả) và '4 không' (Không hình thức - Không né tránh - Không đùn đẩy - Không làm sai chức năng).
Thứ năm, phải tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá bằng kết quả cụ thể với những con số đo, đếm được. Như hội đã tập hợp được hội viên như thế nào; giải quyết được vấn đề gì của hội viên; huy động được nguồn lực xã hội ra sao; đóng góp gì cho phát triển kinh tế - xã hội; tham gia giám sát, phản biện xã hội thế nào; có mô hình nào hiệu quả và có thể nhân rộng.
Đặc biệt, để hoạt động sau sắp xếp đi vào thực chất, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh tập trung tham mưu triển khai hai đột phá về tài chính và tài sản công: Về tài chính, chuyển từ hỗ trợ chi thường xuyên theo biên chế sang cơ chế Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ, mua sản phẩm, dịch vụ công. Nguồn lực được tập trung cho 6 lĩnh vực: khoa học, kỹ thuật; văn học, nghệ thuật; báo chí; pháp luật; y học cổ truyền; kiến trúc, quy hoạch. MTTQ tỉnh chủ trì tập hợp, thẩm định nhiệm vụ và dự toán, bảo đảm kinh phí hỗ trợ gắn với nhiệm vụ cụ thể, sản phẩm và hiệu quả thực chất. Về tài sản, trụ sở, thực hiện quản lý, sắp xếp và sử dụng thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế; bố trí nơi làm việc, cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ theo hướng dùng chung, tiết kiệm, hiệu quả. Qua đó, tối ưu hóa công sản, tiết kiệm ngân sách, giảm chi phí hành chính và nâng cao hiệu quả hoạt động, phù hợp.
Phóng viên: Như vậy, có thể hiểu mục tiêu cuối cùng của việc sắp xếp không phải là “sáp nhập để quản lý” mà là “sắp xếp để phát triển”. Đồng chí có thể nhấn mạnh hơn quan điểm này?
Đồng chí Nguyễn Đình Hùng: Đúng vậy! Tôi cho rằng đây là điểm cần nhận thức thật sâu. Tinh gọn bộ máy là phương tiện, nâng cao hiệu quả hoạt động mới là mục tiêu. Nếu chỉ dừng ở việc giảm đầu mối, giảm biên chế, sáp nhập cơ học thì chúng ta mới hoàn thành một phần công việc. Giá trị lớn hơn của quá trình này là tạo ra một “không gian mới” để các hội phát huy tốt hơn vai trò xã hội của mình. MTTQ không phải là nơi “gom” các hội về để quản lý theo kiểu hành chính, mà phải là ngôi nhà chung để kết nối, điều phối và phát huy sức mạnh của các tổ chức hội. Vì thế, sau sắp xếp, điều quan trọng nhất là phải tạo được một phương thức hoạt động mới: MTTQ định hướng chung; các hội chủ động, sáng tạo; hội viên là trung tâm; hiệu quả phục vụ nhân dân là thước đo. Hội quần chúng là lực lượng quan trọng trong tập hợp, vận động Nhân dân, kết nối, huy động nguồn lực, tạo động lực trong các giai tầng xã hội. Do đó, mục tiêu sắp xếp là để khơi thông, kết nối và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội hợp pháp phục vụ phát triển quê hương Nghệ An giàu mạnh.
Đối với cấp xã cũng vậy. Chúng ta không cào bằng, không nhất thiết xã nào cũng phải có đầy đủ các hội như cấp tỉnh. Những hội có phạm vi hoạt động rộng, gắn với an sinh xã hội và phong trào đại đoàn kết được ưu tiên; những hội quy mô nhỏ, ít hội viên hoặc có tính đặc thù có thể chuyển sang mô hình liên xã, chi hội liên xã hoặc câu lạc bộ, nhưng phải bảo đảm môi trường sinh hoạt và quyền lợi chính đáng của hội viên. Đồng thời, kiên quyết chống tình trạng 'hình nón ngược' (phình to ở cấp tỉnh nhưng mỏng yếu ở cấp cơ sở) bằng việc mở rộng đáy kim tự tháp, thiết kế mạng lưới đại diện và tham gia đa tầng, đa kênh cho công nhân, nông dân thế hệ mới, thanh niên trên nền tảng số, phụ nữ, người yếu thế, đồng bào tôn giáo, dân tộc để các nhóm đối tượng này có tiếng nói và đóng góp trong Mặt trận.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, sau sắp xếp, không được để hội viên cảm nhận rằng mình “mất hội”; ngược lại, phải để hội viên thấy rằng tổ chức hội của mình được tổ chức khoa học hơn, hoạt động thiết thực hơn và tiếng nói của mình được lắng nghe, phát huy tốt hơn.
PV: Xin cảm ơn đồng chí!
Mai Hoa (thực hiện)
