Phó Chủ tịch xã về làm nông dân
Câu chuyện khởi nghiệp của hai anh em Nguyễn Văn Thắng (SN 1987) và Nguyễn Văn Thành (SN 1989), trú tại xóm Đình Thắng, xã Quỳ Hợp, khởi nguồn từ một cơ duyên tình cờ vào hơn 10 năm trước. Sinh ra và lớn lên ở vùng đất đồi miền Tây xứ Nghệ khắc nghiệt, từ nhỏ, cả hai đã thấu hiểu nỗi nhọc nhằn của người nông dân khi quanh năm "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời", nhưng cái nghèo vẫn đeo bám.
Niềm khát khao thay đổi số phận đã thôi thúc cả hai cùng thi và tốt nghiệp ngành Kỹ sư nông nghiệp tại Trường Đại học Nông Lâm Huế.
Sau khi tốt nghiệp, người anh trai Nguyễn Văn Thắng trở về quê nhà tìm hướng đi riêng. Trong một lần ra Hà Nội tham dự Hội chợ nông nghiệp toàn quốc, anh Thắng bị thu hút bởi giống ổi không hạt sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội: Thịt dày, giòn, vị ngọt thanh, mùi thơm đặc trưng và không có hạt. Nhận thấy điều kiện đất đai đồi núi của gia đình có nhiều nét tương đồng, anh quyết định mua 20 cây giống về trồng thử nghiệm.
Vào thời điểm đó, quyết định đưa một giống cây hoàn toàn mới về trồng trên đất đồi Quỳ Hợp bị nhiều người cho là mạo hiểm, gàn dở. Thực tế nhanh chóng dội gáo nước lạnh vào người kỹ sư trẻ khi anh chưa có kinh nghiệm "thực chiến", trong khi giống ổi này đòi hỏi quy trình chăm sóc vô cùng tỉ mỉ. Suốt những năm đầu, thời tiết khắc nghiệt cùng sự thiếu hụt kỹ thuật khiến cây sinh trưởng kém, lá vàng úa, tỷ lệ đậu quả thấp kỷ lục. Những quả hiếm hoi đậu được thì méo mó, vị chát nhiều hơn ngọt.
"Thời gian đầu gần như thất bại hoàn toàn. Có những vụ hai vợ chồng bỏ ra biết bao công sức, đổ mồ hôi, nước mắt xuống đất nhưng hiệu quả thu về bằng không. Lúc đó tôi mới thấu hiểu sâu sắc rằng, làm nông nghiệp thời đại mới không thể chỉ dựa vào vài cuốn sách lý thuyết hay kinh nghiệm trồng trọt kiểu cũ, mà phải thực sự hiểu được "tính nết" của cây, phải làm chủ được công nghệ và kỹ thuật", anh Thắng bộc bạch.
Giữa lúc người anh trai đang loay hoay trong vòng xoáy thất bại, người em Nguyễn Văn Thành lại có sự nghiệp rực rỡ nơi xứ người. Sau khi tốt nghiệp, anh Thành được một tập đoàn lớn cử sang Lào công tác và nhanh chóng được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Nông trường tại Attapeu, quản lý hàng trăm hecta cây cọ dầu với mức lương ngàn đô cùng nhiều đãi ngộ hấp dẫn.
Thế nhưng, ngọn lửa cống hiến cho quê hương chưa bao giờ tắt trong lòng chàng kỹ sư trẻ. Mỗi lần nghe anh trai kể về những khó khăn nơi vườn ổi, anh Thành lại đau đáu: "Tại sao mình có thể đi làm giàu cho doanh nghiệp nước ngoài, quản lý những nông trường rộng lớn của họ, mà lại không thể dùng chính kiến thức này để giúp gia đình, giúp người dân quê mình thoát nghèo?".
Nghĩ là làm, anh Thành quyết định từ chức để trở về Quỳ Hợp. Thời gian đầu về nước, anh được địa phương trọng dụng, công tác tại UBND xã và từng giữ chức Phó Chủ tịch UBND xã. Tuy nhiên, nhận thấy việc làm nông nghiệp bán thời gian không đem lại hiệu quả đột phá, anh tiếp tục đưa ra lựa chọn táo bạo: Xin nghỉ hẳn việc cơ quan nhà nước để toàn tâm toàn ý cùng anh trai làm nông dân.
Có sự đồng hành của người em vững chuyên môn và tư duy quản lý bài bản, hành trình khởi nghiệp của hai anh em bước sang một trang mới khoa học hơn. Lật giở từng trang nhật ký ghi chép, họ phát hiện ra cốt lõi vấn đề: Giống ổi không hạt này không thụ phấn tự nhiên, đòi hỏi chế độ dinh dưỡng và nước tưới cực kỳ khắt khe. Bằng kỹ thuật kích hoa sinh học, hai anh em đã "ép" thành công loại cây "khó tính" này đơm hoa, kết trái đều đặn trên đất đồi miền Tây xứ Nghệ.
Hiện thực hóa giấc mơ trang trại tuần hoàn công nghệ caoKhi đã làm chủ được kỹ thuật, hai anh em quyết định mở rộng quy mô sản xuất lên gần 4 ha, đưa thêm giống ổi lê Đài Loan vào trồng chủ lực bên cạnh ổi không hạt. Anh Thành đã ứng dụng toàn bộ kinh nghiệm quản lý nông trường trước đây vào thực tế, mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới nước tự động tiết kiệm khép kín khắp trang trại với diện tích hơn 2ha, giúp giảm tối đa chi phí nhân công và tài nguyên nước.
Tư duy làm nông nghiệp sạch được hai anh em quán triệt ngay từ đầu. Trang trại nói không với phân bón hóa học, chỉ dùng phân hữu cơ vi sinh và phân chuồng hoai mục để cải tạo đất.
Để giải quyết triệt để nạn ruồi vàng đục quả, khi quả ổi vừa bằng ngón tay cái, người lao động sẽ tiến hành bọc thủ công bằng một lớp xốp lưới và một lớp túi nilon chuyên dụng. Cách làm này giúp quả cách ly hoàn toàn với côn trùng, không cần dùng thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo mẫu mã bóng đẹp và an toàn tuyệt đối.
Không dừng lại ở trồng trọt, hai anh em hoàn thiện mô hình kinh tế tuần hoàn bằng cách đầu tư hệ thống chuồng trại khép kín nuôi hơn 40 con lợn nái sinh sản và đào ao thả cá. Nguồn chất thải chăn nuôi được xử lý qua công nghệ biogas làm phân bón cho vườn ổi; ngược lại, những quả ổi không đạt chuẩn mã ngoài được tận dụng làm thức ăn giàu vitamin cho đàn lợn. Vòng tròn này giúp tiết kiệm tối đa chi phí đầu vào và giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường.
Trải qua hơn 1 thập kỷ kiên cường bám đất, hai anh em đã sở hữu một "cơ ngơi" nông nghiệp đáng mơ ước. Hiện tại, vườn ổi không hạt rộng hơn 7 sào cho sản lượng ổn định khoảng 20 tấn quả/năm, giá bán từ 30.000 - 35.000 đồng/kg (cao gấp đôi giống ổi thường). Diện tích trồng ổi lê Đài Loan cũng đóng góp đều đặn khoảng 40 tấn quả mỗi năm, với giá bán khoảng 20.000 đồng/kg.
Thay vì ngồi chờ thương lái ép giá, anh Thành tận dụng công nghệ số để xây dựng kênh bán hàng trực tuyến. Nhờ quy trình chăm sóc sạch minh bạch, sản phẩm của trang trại hiện đã vươn rộng ra các thị trường khó tính như Hà Nội, Đà Nẵng, Thái Nguyên....
Doanh thu từ mô hình kinh tế tổng hợp này đạt con số hàng tỷ đồng mỗi năm. Riêng phân khúc vườn ổi không hạt, sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi ròng khoảng 400 triệu đồng. Trang trại cũng tạo công ăn việc làm ổn định cho 5 - 10 lao động địa phương với mức thu nhập từ 6 - 8 triệu đồng/tháng.
“
Mô hình trồng ổi không hạt và kinh tế tổng hợp của gia đình anh Thắng, anh Thành là một trong những mô hình sản xuất tiên phong, có hiệu quả kinh tế cao nhất của nông dân khu vực miền Tây Nghệ An. Với mức đầu tư ban đầu không quá lớn nhưng nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật bài bản, mô hình đã đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội. Tại các hội nghị nông dân sản xuất giỏi, chúng tôi thường xuyên mời hai anh em tham dự để chia sẻ kinh nghiệm từ khâu chọn giống, chăm sóc cho đến tiếp cận thị trường, qua đó truyền cảm hứng khởi nghiệp mạnh mẽ cho các hội viên khác".
Ông Lê Hồng Thắng - Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Quỳ Hợp
