Theo quy định hiện hành, “bảo hiểm y tế tự nguyện” là cách gọi phổ biến. Luật Bảo hiểm y tế xác định đây là hình thức bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức, không vì mục đích lợi nhuận; những người tự bỏ tiền tham gia thuộc nhóm tự đóng bảo hiểm y tế.
Gia đình 4 người đóng bao nhiêu tiền mỗi năm?
Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định người thứ nhất tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình đóng hằng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở.
Khi các thành viên cùng tham gia theo hình thức hộ gia đình trong một năm tài chính, người thứ hai đóng bằng 70% mức của người thứ nhất; người thứ ba bằng 60%; người thứ tư bằng 50%. Từ người thứ năm trở đi, mức đóng bằng 40% mức của người thứ nhất.
Từ ngày 1.7.2026, mức lương cơ sở được nâng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Theo đó, số tiền đóng của từng thành viên được tính như sau:
Người thứ nhất đóng 113.850 đồng/tháng, tương đương 1.366.200 đồng/năm.
Người thứ hai đóng 79.695 đồng/tháng, tương đương 956.340 đồng/năm.
Người thứ ba đóng 68.310 đồng/tháng, tương đương 819.720 đồng/năm.
Người thứ tư đóng 56.925 đồng/tháng, tương đương 683.100 đồng/năm.
Như vậy, nếu cả 4 người cùng tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình đủ 12 tháng theo mức mới, tổng số tiền phải đóng là 3.825.360 đồng/năm, bình quân 318.780 đồng/tháng.
Trước ngày 1.7.2026, khi mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng, tổng mức đóng của gia đình 4 người theo cách tính trên là 3.538.080 đồng/năm. Như vậy, số tiền phải đóng theo mức mới tăng 287.280 đồng/năm.
Mức giảm trừ chỉ được áp dụng đối với các thành viên cùng tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình trong năm tài chính. Trường hợp một thành viên đã được cấp thẻ BHYT theo diện người lao động, học sinh, sinh viên hoặc nhóm khác thì không tiếp tục mua theo hộ gia đình.
Không phải trường hợp nào thẻ cũng có giá trị ngay
Người tham gia có thể đăng ký thông qua cơ quan bảo hiểm xã hội, tổ chức dịch vụ thu hoặc thực hiện trực tuyến theo hướng dẫn của cơ quan BHXH.
Đối với người đang tham gia liên tục và gia hạn đúng thời hạn, thẻ BHYT tiếp tục có giá trị theo thời gian đã đóng.
Tuy nhiên, người thuộc nhóm tự đóng tham gia lần đầu hoặc bị gián đoạn thời gian tham gia từ 90 ngày trở lên thì thẻ BHYT chỉ có giá trị sử dụng sau 30 ngày kể từ ngày đóng đủ tiền.
Người dân có nhu cầu sử dụng thẻ cần chú ý thời điểm đăng ký, tránh để quá trình tham gia bị gián đoạn, nhất là khi thẻ cũ sắp hết giá trị sử dụng.
