Trong thời đại ai cũng thiếu thời gian và dư thừa thông tin, làm báo không còn là cuộc đua lượt xem đơn thuần. Vấn đề lớn hơn là hiểu được ai đang đọc mình, vì sao họ đọc và điều gì khiến họ dừng lại. Dữ liệu thì có rất nhiều, nhưng hiểu độc giả từ dữ liệu lại là chuyện khác.
Media24, một tập đoàn truyền thông lớn tại Nam Phi, và News24, trang tin tức trực tuyến thuộc tập đoàn này, đã tìm cách giải quyết bài toán đó bằng AI, với mục tiêu không chỉ phục vụ độc giả tốt hơn mà còn giúp các nhà quảng cáo tiếp cận đúng người.
Với các nhà quảng cáo, tiếp cận “đúng người” không còn là nhắm vào nhóm tuổi hay khu vực địa lý. Họ cần biết độc giả nghĩ gì, quan tâm điều gì, sống ra sao và vì sao họ tương tác với nội dung báo chí. Đó là lý do Media24 triển khai chiến dịch mang tên “Vượt ra ngoài dữ liệu”.
Thay vì chỉ chia độc giả thành các nhóm như “nam - nữ”, “18-25 tuổi” hay “sống ở thành thị”, Media24 sử dụng AI để phân tích sâu hơn các dữ liệu sẵn có, bao gồm thói quen đọc tin, sở thích nội dung, lối sống và hành vi tiêu dùng. Từ đó, họ xây dựng 5 “chân dung độc giả” tiêu biểu, mô tả một người đọc cụ thể từ các chi tiết như họ quan tâm điều gì, gặp vấn đề gì trong cuộc sống, họ thường đọc tin vào lúc nào và vì sao họ tin vào một thương hiệu truyền thông.
Công cụ AI được sử dụng không nhằm thay thế con người trong việc phân tích, mà để phát hiện những mối liên hệ tinh tế trong khối dữ liệu lớn mà con người khó nhận ra. Sau đó, đội ngũ nghiên cứu và biên tập của Media24 kiểm chứng, bổ sung bối cảnh và kể lại các chân dung này bằng ngôn ngữ dễ hiểu, gần với đời sống thực.
Một bước đi đáng chú ý khác là từ mỗi chân dung độc giả đã xây dựng, Media24 tiếp tục dùng thuật toán để tìm ra những nhóm người khác có đặc điểm tương tự. Cách làm này giúp các nhà quảng cáo mở rộng phạm vi tiếp cận mà vẫn giữ được độ chính xác, thay vì quảng cáo tràn lan.
Trong toàn bộ quá trình, Media24 nhấn mạnh vai trò kiểm soát của con người. AI chỉ đưa ra gợi ý từ dữ liệu, còn việc đánh giá, diễn giải và kể câu chuyện vẫn do các chuyên gia truyền thông đảm nhiệm. Nhờ đó, các chân dung độc giả vừa dựa trên dữ liệu, vừa mang tính con người, tránh tình trạng “đọc số liệu mà quên mất con người phía sau”.
Theo Media24, kết quả của chiến dịch là các nhà quảng cáo hiểu rõ hơn độc giả của News24, không chỉ họ là ai mà còn vì sao họ tương tác với nội dung. Điều này giúp các chiến dịch quảng cáo được thiết kế phù hợp hơn, sáng tạo hơn và hiệu quả hơn. Đồng thời, mối quan hệ giữa tòa soạn và đối tác quảng cáo cũng được củng cố, khi báo chí không chỉ bán không gian quảng cáo mà còn cung cấp hiểu biết sâu về độc giả.
Các kết quả nghiên cứu này được Media24 triển khai trên nhiều kênh, từ website chuyên biệt, email cá nhân hóa, mạng xã hội đến các buổi trình bày trực tiếp với khách hàng, nhằm đảm bảo thông tin được truyền tải rõ ràng và dễ tiếp cận.
Từ kinh nghiệm này, Media24 cho rằng AI trong báo chí không phải là mối đe dọa, mà là công cụ hỗ trợ. Khi được sử dụng đúng cách, AI giúp nhà báo và nhà xuất bản hiểu độc giả tốt hơn, thay vì chỉ chạy theo con số. Giá trị thực sự không nằm ở công nghệ, mà ở cách công nghệ giúp con người kể câu chuyện đúng và trúng hơn.
