Nhà báo vốn quen nói chuyện trước máy quay, tranh luận trong phòng họp hay trình bày ý tưởng trước ban biên tập. Nhưng khi bước lên sân khấu, đối diện hàng trăm ánh mắt, không ít người trong số họ lại lúng túng, nói lan man và khó truyền tải thông điệp một cách rõ ràng.
Thực tế này thường xuyên lặp lại tại các hội nghị báo chí, cho thấy thuyết trình trước công chúng là một kỹ năng độc lập, không tự động đi kèm với nghề báo.
Nếu năm 2026 là thời điểm bạn muốn nâng cấp bản thân, thì việc làm chủ sân khấu nên nằm trong danh sách ưu tiên, bởi những phút đứng trước đám đông có thể tạo ra cú hích lớn cho sự nghiệp.
Từ kinh nghiệm huấn luyện và diễn thuyết, diễn giả chính kiêm nhà tư vấn truyền thông Martin Brooks nhấn mạnh rằng kỹ năng thuyết trình cần được học và rèn luyện một cách có ý thức, giống như bất kỳ năng lực chuyên môn nào khác.
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là bắt đầu nói quá nhanh trước khi kịp sắp xếp suy nghĩ. Khi đó, người nói dễ rơi vào trạng thái “tàu hỏa mất kiểm soát”, lặp ý, lạc đề và tự làm mình mất bình tĩnh. Brooks khuyên nên dừng lại vài giây trước khi trả lời, hít thở sâu và không sợ sự im lặng. Những khoảng ngừng ngắn giúp người nói lấy lại thế chủ động và khiến thông điệp trở nên chín chắn hơn trong mắt khán giả.
Để tránh lan man, cấu trúc thông điệp là yếu tố then chốt. “Quy tắc ba” - chia nội dung thành ba ý chính - được xem là cách hiệu quả để thông tin dễ nhớ và dễ theo dõi. Người nói có thể linh hoạt bằng cách dùng những cụm như “một vài điểm chính”, nhưng một phản hồi gọn gàng, xoay quanh ba ý rõ ràng luôn tạo cảm giác tự tin và mạch lạc.
Ngôn ngữ cơ thể cũng đóng vai trò không kém lời nói. Khán giả thường đánh giá người thuyết trình qua hình ảnh đầu tiên, trước cả khi nghe nội dung. Brooks chỉ ra rằng những diễn giả thu hút thường sử dụng cử chỉ tay nhiều và có chủ đích. Một bước nhỏ tiến về phía trước, nụ cười mở đầu, vai thả lỏng và những động tác tay dứt khoát có thể truyền tải sự tự tin. Với các chủ đề phức tạp, những cử chỉ chính xác, gọn gàng giúp người nghe tập trung và dễ hiểu hơn.
Luyện tập vẫn là nền tảng không thể thiếu. Việc ghi âm, nghe lại giọng nói giúp người thuyết trình nhận ra những thói quen làm giảm uy tín như nói quá nhanh hoặc dùng nhiều từ đệm. Theo Brooks, mục tiêu không phải luyện cho đến khi nói đúng, mà là luyện cho đến khi không thể nói sai. Sự lặp lại giúp xây dựng phản xạ, loại bỏ lỗi vặt và tạo ra cảm giác chắc chắn khi bước lên sân khấu.
Cuối cùng, ấn tượng trong vài giây đầu tiên có sức nặng đặc biệt. Phần lớn người nói chỉ vượt qua được sự hồi hộp sau khi đã bắt đầu, vì vậy việc làm chủ khoảnh khắc mở màn là chìa khóa. Một lời chào nồng nhiệt, nụ cười rõ ràng và cử chỉ tay thân thiện ngay từ đầu có thể giúp người thuyết trình nhanh chóng “nhập cuộc” và kéo khán giả về phía mình.
Trong bối cảnh nghề báo ngày càng đòi hỏi khả năng xuất hiện trước công chúng, thuyết trình không còn là kỹ năng phụ. Đó là một phần của hành trang nghề nghiệp, nơi sự rõ ràng, điềm tĩnh và tự tin quyết định việc thông điệp của bạn có được lắng nghe hay không.
