Dự thảo dự kiến hoàn thiện và trình ban hành trong tháng 4/2026, kịp có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cùng thời điểm Luật Báo chí có hiệu lực.
Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết dự thảo gồm 8 chương, 24 điều, quy định chi tiết 17 nội dung của Luật Báo chí 2025, đồng thời cập nhật các quan điểm chỉ đạo mới và bám sát thực tiễn phát triển báo chí, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng nâng cao tính minh bạch, tăng trách nhiệm và tạo điều kiện cho báo chí phát triển trong môi trường số.
Những điểm mới mang tính "kỷ cương" trong quản lý báo chí
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là điều kiện cấp phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội, nghề nghiệp. Dự thảo quy định tổ chức phải hoạt động tối thiểu 3 năm, có ít nhất 150 hội viên và 7 nhân sự (trong đó có 3 nhà báo). Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng tiêu chí này còn "mềm", đề xuất nâng lên 5 năm hoạt động và tối thiểu 10 nhân sự (5 nhà báo) để đảm bảo tính chuyên nghiệp và chất lượng thông tin.
Về việc thu hồi giấy phép, dự thảo đưa ra các chế tài nghiêm khắc. Cơ quan báo chí không hoạt động trong 3 tháng (báo in, điện tử) hoặc 9 tháng (tạp chí in) sẽ bị thu hồi giấy phép. Đặc biệt, việc nợ thuế, bảo hiểm xã hội hoặc nợ lương kéo dài quá 12 tháng cũng trở thành căn cứ để xử lý, nhằm tăng tính kỷ luật và trách nhiệm quản trị.
Phản hồi thông tin và hậu kiểm
Tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Hoài – Tổng Biên tập báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt đặt vấn đề về trách nhiệm trả lời báo chí, bởi quy định thời hạn 30 ngày được cho là quá dài, không phù hợp với tốc độ cạnh tranh thông tin hiện nay, đặc biệt khi mạng xã hội cập nhật theo từng giây.
Đại diện báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt và báo Công an Nhân dân cùng đề xuất cần rút ngắn thời gian phản hồi xuống còn tối đa 5-7 ngày làm việc. Việc này nhằm bảo đảm báo chí có thể cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho bạn đọc, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc cung cấp thông tin một cách minh bạch, bình đẳng.
Vấn đề hậu kiểm và lưu trữ trên báo điện tử cũng được thảo luận sôi nổi. Bà Phan Thu Thủy (Phó Tổng Biên tập báo Lao Động) đề nghị làm rõ quy định lưu giữ nguyên vẹn nội dung trong 3 tháng. Với đặc thù chỉnh sửa lỗi chính tả hoặc cập nhật thông tin nhỏ, bà Thủy cho rằng cần có quy định phạm vi hậu kiểm rõ ràng để phù hợp với thực tế vận hành của tòa soạn số.
Quản lý "dấu hiệu nhận biết" và trách nhiệm khi sử dụng AI
Trong bối cảnh chuyển đổi số, dự thảo dành nhiều thời lượng cho các quy định mới. Về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, dự thảo xác định AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm cuối cùng và phải gắn nhãn rõ ràng cho nội dung do AI tạo ra. Các đại biểu còn đề xuất làm rõ trách nhiệm người đứng đầu khi xảy ra hiện tượng "ảo giác AI" (sai lệch thông tin do lỗi kỹ thuật).
Các cơ quan báo chí khi mở kênh trên YouTube, Facebook, TikTok... phải có "dấu hiệu nhận biết thống nhất" (logo, tên hiệu chính thức) và thông báo cho cơ quan quản lý để tránh tình trạng giả mạo.
Ngoài ra, dự thảo quy định chặt chẽ về tỷ lệ thời lượng chương trình liên kết và năng lực đối tác để tránh tình trạng "tư nhân hóa" hoặc tạp chí liên kết quá đà (có nơi lên tới 90%).
Cải cách thủ tục hành chính
Nhằm tạo điều kiện thuận lợi và giảm bớt áp lực hành chính cho người làm báo, dự thảo Nghị định đã đề xuất nhiều cải cách thiết thực như kéo dài thời hạn xét đổi thẻ nhà báo lên 12 tháng đối với các trường hợp được tuyển dụng trở lại, đồng thời nghiên cứu bãi bỏ yêu cầu xác nhận của công an cấp xã khi báo mất thẻ.
Bên cạnh đó, thời gian nộp lưu chiểu báo in cũng được đề xuất điều chỉnh linh hoạt hơn, cho phép thực hiện trong vòng 24 giờ thay vì trước 8 giờ sáng như trước đây để phù hợp với thực tế vận chuyển và phát hành của các đơn vị.
Kết luận hội thảo, Cục trưởng Cục báo chí Lưu Đình Phúc đánh giá cao 16 ý kiến tâm huyết với khoảng 30 nhóm vấn đề thực tiễn. Ban soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu, hoàn thiện dự thảo để trình Chính phủ, hướng tới một hành lang pháp lý đồng bộ, thúc đẩy báo chí phát triển lành mạnh và chuyên nghiệp trong thời đại số.
